Tussen 2010 en 2024 sloten 4.174 cafés in Vlaanderen de deuren. Dat is bijna vier op tien. Die cijfers zorgen voor zichtbare leegte in dorps- en stadskernen. Als we niet ingrijpen, zal de plek waar mensen elkaar raakten, waar verenigingen vergaderden, waar generaties door elkaar zaten, verdwijnen.
Samen met collega's Toon Vandeurzen en An Christiaens dienen we een kroegenplan in als conceptnota in het Vlaams Parlement. Weg van de symboliek zorgen we voor een pakket concrete maatregelen om het voortbestaan van onze volkscafés afdwingbaar te maken.
Veel caféhouders staan onder druk van grote brouwerijen. Ze mogen een pand huren, maar moeten zich houden aan een strikte drankenselectie met afnamequotum. Wie dat quotum niet haalt, riskeert het contract te verliezen. Dat systeem steekt veel caféhouders in vieze papieren.
Cd&v wil een expliciet verbod op het verbreken van een huurovereenkomst wegens het niet halen van een afnamequotum. Daarnaast willen we een caféclausule opnemen in de handelshuurwetgeving, zodat cafés beter beschermd zijn tegen onevenwichtige contracten en crisissituaties. Voor starters voorzien we flexibele contracten met een maximale looptijd van drie jaar, lagere waarborgen en een eenvoudig uitstaprecht.
Caféhouders krijgen ook een voorkeursrecht bij verkoop van het pand en een versterkt hernieuwingsrecht. Dat geeft stabiliteit voor wie investeert in een buurtcafé.
Een volkscafé is meer dan een zaak. Het zijn de verhalen, de gewoontes, de sfeer en de sociale functie die er generaties lang werden opgebouwd. Die cultuur willen we verankeren als Vlaams immaterieel erfgoed, en de meest waardevolle volkscafés ook beschermen als onroerend erfgoed.
Via een herkenbaar label 'Erfgoedvolkscafé' worden die cafés ook een toeristische troef. Steden en gemeenten kunnen er actief mee aan de slag. Toerisme Vlaanderen kan ze opnemen in haar aanbod. Een typisch Vlaams café bezoeken is voor toeristen minstens even waardevol als een museum.
Onze volkscafés verdienen een goed kader. Dat kader leggen we met cd&v graag op tafel.
Kris Declercq, Vlaams Parlementslid
Wie ‘s ochtends brood haalt bij de warme bakker, weet wat leeft in de buurt. Daar hoor je wie ziek is, wie verhuist en wie een nieuwe job heeft. Hetzelfde geldt voor de slager, het café op de hoek en de buurtwinkel. Die zaken houden een stad, een dorp en een wijk dorp levend.
Op woensdag 23 september stelde ik samen met An Christiaens en Toon Vandeurzen ons kroegenplan voor in de Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Wetenschap en Innovatie. De nota bevat concrete voorstellen om het Vlaamse volkscafé te beschermen en een toekomst te geven.