In de Commissie Binnenlands Bestuur heb ik opnieuw een dossier aangekaart dat al langer aansleept: het gebrek aan overzicht in intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Veel raadsleden moeten vandaag zelf op zoek naar informatie om te begrijpen in welke structuren hun gemeente precies zit.
De aanleiding was een vraag die ik eerder al stelde. Intussen ligt de haalbaarheidsstudie op tafel. Dat is een belangrijke stap, maar tegelijk toont ze hoe complex het landschap vandaag geworden is.
We spreken over een groot aantal samenwerkingsverbanden, met verschillende structuren en verantwoordelijkheden. Dat maakt het moeilijk om het geheel te overzien en om als raadslid je rol ten volle op te nemen.
Overzicht creëren vanuit bestaande systemen
De studie bevestigt dat het mogelijk is om tot een centrale inventaris te komen. Door databanken beter op elkaar af te stemmen, kan er een overzicht ontstaan dat vandaag ontbreekt.
Minister Hilde Crevits gaf ook aan hoe het vandaag loopt. In veel lokale besturen wordt gewerkt met eigen lijsten en Excelbestanden om alles bij te houden. Dat werkt, maar het blijft versnipperd.
De keuze om het bestaande OrganisatiePortaal van het Agentschap Binnenlands Bestuur uit te breiden, is logisch. Dat systeem is gekend en kan verder uitgebouwd worden zonder opnieuw van nul te beginnen.
Rol van de gemeenteraad versterken
Voor mij gaat dit in de eerste plaats over de positie van de gemeenteraad. Raadsleden moeten zicht hebben op waar beslissingen genomen worden en wie daar mandaten opneemt. Vandaag is dat vaak te weinig transparant. De volgende fase in de studie, waarbij ook mandaten en vertegenwoordigers zichtbaar worden, kan daar verandering in brengen.
Daar zal ook een decretale basis voor nodig zijn. Dat debat zullen we moeten voeren. Het budget dat aan dit project hangt is aanzienlijk. Dat vraagt een duidelijke afweging. Maar als we lokale democratie ernstig nemen, hoort dit daar ook bij.
Lokale besturen kunnen nu al vooruit
In de commissie heb ik ook voorgesteld om niet te wachten tot alles uitgewerkt is. Er zijn vandaag al mogelijkheden om steden en gemeenten te stimuleren om lokaal te werken aan meer overzicht. In de regio Midwest hebben we dat eerder gedaan. Door het aantal samenwerkingsverbanden sterk te verminderen, hebben we meer duidelijkheid en slagkracht gecreëerd.
Ik ben tevreden dat die piste wordt meegenomen. Het biedt namelijk kansen om sneller vooruitgang te boeken en gemeenten halverwege de legislatuur al de nodige handvaten en inzichten te geven.
Kris – Vlaams Parlementslid