In heel Vlaanderen verdwijnen bakkerijen, slagerijen en buurtwinkels uit het straatbeeld. Markten krimpen, cafés sluiten en geldautomaten worden schaarser. Samen met collega Toon Vandeurzen uit Limburg hebben we daarom een duidelijk voorstel gelanceerd: The Big Five voor elke Vlaamse kern.
We willen opnieuw basisvoorzieningen verankeren in dorpen en stadswijken. Niet uit nostalgie, maar omdat ze essentieel zijn voor ontmoeting en samenhang. Een bakker, een slager, een dorpscafé, een buurtwinkel en een plek om geld af te halen. Dat zijn geen luxevoorzieningen. Het zijn plekken waar mensen elkaar tegenkomen.
Toon en ik zien in West-Vlaanderen én Limburg hoe sterk lokale handel bijdraagt aan verbondenheid. Wie zijn brood koopt bij de bakker, maakt een praatje. Wie op zaterdag naar de markt gaat, ziet buren en vrienden. Dat netwerk voorkomt vereenzaming en versterkt het sociale weefsel.
The Big Five moet opnieuw vanzelfsprekend worden. Voor iedereen. Niet alleen in grootsteden.
Wie vandaag een zaak wil starten of overnemen, botst vaak op complexe procedures. Dat moet eenvoudiger. Daarom pleiten we voor:
Ondernemen moet haalbaar blijven, ook in kleinere kernen.
We willen lokale verankering versterken via overheidsopdrachten. Een compensatiemechanisme kan ondernemers die een volledige offerte indienden maar de opdracht niet kregen, gedeeltelijk ondersteunen.
Daarnaast vragen we gerichte steun voor volksfeesten en lokale evenementen. Ze geven identiteit aan een dorp of stad en brengen mensen samen. Steden en gemeenten moeten zich kunnen profileren via cultuur, toerisme en ambacht.
Ook hoeve- en agrotoerisme verdienen meer aandacht.
Cafés blijven cruciale ontmoetingsplaatsen. We stellen voor om hen extra mogelijkheden te geven, bijvoorbeeld via beperkte detailhandel of de verkoop van vervoerstickets.
Daarnaast vragen we om waardevolle plattelandskroegen te erkennen als bouwkundig of immaterieel erfgoed. We willen ook onderzoeken hoe fiscale maatregelen hun economische leefbaarheid kunnen versterken.
Wie een dorp levendig wil houden, moet zijn volkscafés koesteren.
In dunbevolkte regio’s verdwijnen voorzieningen soms sneller dan ze kunnen worden vervangen. Daarom stellen we multifunctionele dorpspunten voor, waar verschillende diensten onder één dak worden samengebracht.
Zo blijft elke kern minstens toegang houden tot basisvoorzieningen. Dat is een kwestie van bereikbaarheid en rechtvaardigheid.
Samen met Toon werken we aan een plan dat vertrekt vanuit lokale kracht. West-Vlaanderen en Limburg tonen hoe belangrijk verankering in de regio is. We willen dat elke Vlaamse kern opnieuw plekken heeft waar mensen elkaar ontmoeten.
Wij kiezen voor The Big Five als anker voor het dorp van de toekomst.
Kris – Vlaams Parlementslid
Wie ‘s ochtends brood haalt bij de warme bakker, weet wat leeft in de buurt. Daar hoor je wie ziek is, wie verhuist en wie een nieuwe job heeft. Hetzelfde geldt voor de slager, het café op de hoek en de buurtwinkel. Die zaken houden een stad, een dorp en een wijk dorp levend.
Op woensdag 23 september stelde ik samen met An Christiaens en Toon Vandeurzen ons kroegenplan voor in de Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Wetenschap en Innovatie. De nota bevat concrete voorstellen om het Vlaamse volkscafé te beschermen en een toekomst te geven.